Je hebt regen nodig voor een regenboog, maar je hebt geen regenboog nodig om te genieten van de zonneschijn

Oorlog

Een jongen schuift zuchtend een baret op zijn hoofd en wrijft met zijn handpalm over zijn bezwete voorhoofd. Hij zit op de rand van z'n bed met de ellebogen op de knieën en werpt een blik in de verroeste spiegel die voor hem staat.
Dit is toch heel anders dan hij had verwacht. 

Hij had altijd al een voorliefde voor de heroïek en charme om oorlog heen. Het vechten voor idealen en het ontvangen van medailles voor heldhaftigheid... Als kleine jongen had hij al het gevoel dat hij ooit zou sterven door een heldendaad. Uiteraard was deze vorm van zelfoverschatting en grootheidswaan een beetje voorbijgevlogen, maar zijn idealen waren niet veel bijgesteld. 

De jongen dacht terug aan de keuzes die hij had gemaakt in de voorbijgaande jaren. Gedachten en herinneringen zweefden door zijn geest. Het was allemaal niet zo heroïsch als het leek en hij had vooral geestelijke littekens opgelopen. Zo was hij eens overgezet naar een divisie die zich bezighield met het opbouwen van muren en obstakels om te voorkomen dat vijandelijke legertroepen de basis zouden bereiken. De muur was zo sterk als de zwakste schakel, wist hij. Door zijn kennis wist hij ook dat geen enkele muur volmaakt was. De kunst was om de zwakke plek zo goed mogelijk te verhullen zodat tegenstanders niet de moeite namen voor het zoeken naar die potentiële opening. Psychologische spelletjes waren het. Hij won meestal, maar soms brak de muur alsnog. 

Ook leerde hij zich emotioneel af te schermen van alles wat dichtbij hem kwam. Paniek was het laatste wat je kon gebruiken op een geladen moment. Het was makkelijker om niets te voelen en dat leerde je vanzelf. Er was geen boek of opleiding of training waar dat aan bod kon. Alleen de praktijk kon het uitleggen. Sterker nog, je had geen keus in een gevecht. Of je leerde het, of je stierf. Als je stierf, was je ook niet nodig. Opgeruimd staat netjes, was het onuitgesproken motto. Iedereen dacht het, niemand zei het. Want degenen die er nog waren, dachten zo. Ze hadden zich afgesloten van vriendschappen en al het moois. De rest was er al niet meer. Je gevoel werd je grootste vijand. Het was de allereerste vijand die je executeerde in je eerste gevecht. 

De jongeman overpeinst dit alles. De oorlog heeft hem hard gemaakt. Hij denkt de wereld aan te kunnen en zijn angst kwijt te raken. Maar nee, de angst is juist weg dankzij angst. 

Uiteindelijk staat de jongen op. Hij pakt zijn aktetas en opent de voordeur. De lucht is stralend blauw en de vogels fluiten alsof er niets aan de hand is. Hij snuift de frisse lentelucht op en stapt uit huis, met moed een nieuwe dag tegemoet. 

Gelukkig heeft hij nooit in een echt leger gezeten. Nooit heeft hij enig geweer aangeraakt of commando's op moeten volgen. Maar een soldaat is hij al, levend in een vrij land. Zonder oorlog, maar toch mét oorlog... Oorlog in zichzelf. 

Forbidden door

Why is the door forbidden?
The gate to the real world where I ought to be?
Why can't I remove my mask and reveal the real me?
Why must I keep myself safe and hidden?

If I could just tell all the things
Remove my wit and take the risk
My heart not bold, my tone not brisk
Believing beauty never stings

Alas, I'm spoiled and hardened now
Meant to wander on my own
Pretending that I'm made of stone
Greyness, still a silly vow

I do avoid a certain word
To scared to know it's real
I can't discover what I feel
Afraid of becoming a caged bird

So why is the entrance forbidden?
The gate to the castle where you ought to be?
Why can't you remove your mask and tell the things you see?
Shall I then keep my fears safe and hidden?

De muur

De hoog opgetrokken muur van enkele tientallen meters hoog en meters dik, heeft een net zo lange bouwtijd als een mensenleven lang is. In het algemeen worden dit soort muren eerst in de hoogte gebouwd, vervolgens worden er steeds nieuwe lagen achter gebouwd.
De muur laat er niks door. Poorten zijn soms schaars of geheel afwezig waardoor de stad zichzelf als het ware belegerd en haar inwoners uithongert. Als een inwoner het niet meer trekt van de honger, begint hij de muur te verafschuwen. De muur die hem eens beschermde, wordt nu zijn eigen vijand. In een vlaag van wanhoop begint hij woest de muur neer te beitelen.
De bewakers houden hem niet tegen, want door het voedseltekort hebben ze de kracht niet om in te grijpen. Moedeloos kijken ze toe. Mede-inwoners van de stad beginnen op een gegeven moment ruchtbaarheid te krijgen van de man die op eigen kracht tracht een opening in de muur te krijgen. Hun honger drijft hun ertoe hetzelfde te doen. Niet voor de man, maar voor zichzelf. Met man en macht wordt getracht de muur te doorbreken. Knuppels, hamers, vorken, messen, stenen... alle middelen die voor handen zijn worden ingezet.
Als eindelijk de laatste laag stenen wegbrokkelt en een glimp van de buitenwereld opgevangen wordt, proberen alle inwoners tegelijk door de opening naar buiten te rennen op zoek naar voedsel. Ze buitelen over elkaar heen, vertrappen elkaar. Het gat in de muur wordt steeds groter totdat alle inwoners zich als de golven van een woeste zee een weg naar buiten hebben geslagen.

Ze doen zich te goed aan al het potentieel voedsel dat ze op hun weg tegenkomen. Bladeren, boomschors, gras, paddenstoelen... Alles wordt verorberd om de hongerige magen te vullen.
De honger wordt verdreven, maar dan komt de ziekte. Ziekte door al het voedsel dat ze niet gewend zijn te eten.
Na deze etappe komt het stabilisatieproces. De inwoners van de stad zijn weer wat hersteld en sjokken langzaam terug naar hun woningen, door de muuropening. Ze rusten uit en pakken hun dagelijkse bezigheden weer op. 

De muur heeft de stad uiteindelijk meer kwaad dan goed gedaan. De angst om potentieel gevaar buiten te houden werd belangrijker dan het voeden van de inwoners. Het stadsbestuur heeft nu haar lesje wel geleerd. De bewakers bouwen een poort op de plek van de opening...

Letterleegte

Waarom komen we woorden tekort in ons vocabulaire om de volle omvang van het zijn te kunnen vatten? Het alfabet mist letters, woorden missen betekenis, zinnen verliezen functie op het moment dat je echt voelt. Waarom geven we ons over aan zo'n incomplete vorm van communicatie? Waarom kunnen we moeilijk de wereld vatten en concreet maken? Waarom willen we überhaupt de wereld kunnen vangen en vasthouden?

Misschien, heel misschien zou het beter zijn om de abstractie en de gevoelens te ervaren zoals ze zijn. En leren te voelen, in plaats van te begrijpen. Ons eraan overgeven. Net als dat zingen de ademhaling van een groep verenigt, net als muziek de cadans van de hartslag beïnvloed. Zouden we zo gezamenlijk een bepaalde eenheid kunnen bereiken zonder communicatie?

Zouden we van het materiële en concrete af kunnen stappen om in de leegte te voelen en verbonden te zijn? 

Of moeten we de letterleegte gewoonweg blijven aanvullen door de visuele massage die kleuren ons geven, het tastbaar genot van texturen, rijkdom aan smaken en niet te vergeten de symfonie aan geluiden en tonen die we kunnen ordenen tot muziek?

Is alles samen de ideale vorm van het vatten en met elkaar delen van onze werelden? Of zal het altijd incompleet zijn?

The cage door has opened, little bird...

Little bird, fly away. Or not. Don't fly away. You will face a lonely world of freedom. You will die inside the cage, and you will die outside the cage. Would you like to face the big, wicked world alone? Stay. 

Little bird, don't fly away. Or do, because the cage door is always open. Don't look at your friend. He wants you to go, little bird, so don't hesitate. Your friend is chained, little bird, and he can't follow you into the void. But he will be happy when he knows you will be happy. So just fly away, little one.

The choice is yours, little bird. The cage door is always open. Whether you stay or leave, it's a choice. So go and taste the world alone, or choose to stay. 

Porcelain or steel?

A beautiful china vase can fall, break and eventually get fixed.
A piece of steel can fall and damage the floor when it hits the ground.
We cannot be a plain piece of steel disguised as a porcelain vase. We cannot be a piece of art without vulnerability.
What would you be if you had to choose?
Are you afraid of breaking, or do you fear causing damage?

Vrijheid

Geen dichter heeft mijn zucht naar vrijheid ooit exact kunnen verwoorden. Goethe en Shakespeare kwamen niet eens in de buurt. Mijn hele bestaan stond in het teken van de zoektocht naar vrijheid en de eindeloze speurtocht naar wie ik was. 

Op een dag, vroeg in de ochtend, besloot ik mijn rusteloze gemoed te sussen door een wandeling te maken naar de kust. Het was een koude dag met veel wind. De wolkenlucht verried naderende regenbuien. Ik trok een trui aan en mijn kaplaarzen en begon aan de tocht.

Mijn haren waren elke windrichting op gewaaid en ik hield mijn armen dicht tegen mijn lichaam om zo weinig mogelijk warmte kwijt te raken. Al die tijd was mijn geest leeg van gedachten. 

Bij de kust aangekomen trapte ik achteloos wat schelpjes rond tijdens het slenteren. De branding was wild, en het gewelddadige rollen van de golven ging gepaard met een hoop lawaai, als het doffe gerommel van onweer.
Na een poosje besloot ik op een rots te gaan zitten. Ik observeerde enkele dappere meeuwen die met gespreide vleugels zweefden op de storm. Ze leken zich bijzonder op hun gemak te voelen te midden van deze gure omstandigheden. Ik was jaloers op hun vermogen om te vliegen, op hun onbevangenheid en de flexibiliteit waarmee ze de weersomstandigheden trotseerden. Een vogel symboliseerde voor mij de absolute vrijheid.

Een paar meter bij me vandaan stond er eentje te wroeten tussen de schelpen. Af en toe keek hij argwanend om zich heen om er zich ervan te verzekeren dat ik zou blijven zitten waar ik was. Even later spreidde hij zijn vleugels en na een luide afscheidskreet steeg hij op. Hij vloog verder en verder en een nostalgisch gevoel bekroop me. Ik trok mijn knieeën op en volgde het beestje met mijn ogen tot ik niet meer zag dan een kleine grijze stip. En weg was ie. Ik zuchtte. Na een poos stond ik weer op en slenterde verder op het land tussen de woeste branding en de indrukwekkende kliffen. De windvlagen deden de golven hoog opspetteren en ik voelde lichte druppeltjes op mijn gezicht. Of dat motregen was of deeltjes van de uiteengespatte schuimkoppen, wist ik niet. Het zeeniveau begon wat te zakken. Ook mijn rusteloosheid ebde weg. 

Ik besloot weer terug te lopen naar mijn logeeradres, totdat ik werd opgeschrikt door een luid "KAAAA"! 

Ineens zat de meeuw er weer. Hij was teruggevlogen en had zijn zoektocht naar lekkernijen hervat tussen zeepokken en aangespoelde algen. Toen begreep ik het ineens. Hoewel de zee blijft roepen, moeten meeuwen op een gegeven moment terug naar land. Zoals de meeuw niet eeuwig kan blijven zweven, kan de mens niet eeuwig zwerven. Misschien is dat wel absolute vrijheid. De vrijheid om af en toe te vliegen en op een gegeven moment weer terug te gaan naar een plaats of persoon - ons thuisgevoel. Ik wist wat me te doen stond. 

Tevreden met mijn verkregen inzicht begaf ik me op de terugweg. Nog één keer keek ik om mijn schouder naar het watergeweld, de lucht, de vrolijke meeuw. Ik realiseerde me dat de horizon er vanaf de kust eigenlijk wel het mooiste uitzag... 

Schilderij tuinprent

Dit schilderij heb ik voor mijn buurvrouw gemaakt. Het is nageschilderd van een prent gemaakt door ene Nancy Rad.

De Hoedenwinkel

August Macke - de Hoedenwinkel

(olieverf)

Dit schilderij heb ik voor mijn opa en oma gemaakt.